Dodatki do żywności

Dodatki do żywności to substancje celowo dodawane do produktów spożywczych w celach technologicznych – aby nadać im barwę, przedłużyć trwałość, poprawić konsystencję i smak lub ułatwić produkcję. W Unii Europejskiej każdy dopuszczony dodatek ma swój numer E i może być stosowany tylko w określonych produktach i ilościach.

Poniżej znajdziesz listę numerów E podzieloną na grupy – od barwników (E100–E199) po stabilizatory i skrobie modyfikowane (E1000–E1999). Kliknij numer, aby sprawdzić, czym jest dana substancja, jakie ma właściwości i do czego się ją stosuje. Lista obejmuje także numery, które dawniej były dopuszczone lub są stosowane poza UE – status każdego dodatku opisujemy w haśle.

E100-E199 barwniki

E200-E299 konserwanty

E400-E499 emulgatory, środki spulchniające, żelujące itp.

Co warto wiedzieć o dodatkach do żywności?

Co oznacza litera E przy numerze dodatku?

Litera E oznacza, że substancja została oceniona pod kątem bezpieczeństwa i dopuszczona do stosowania w Unii Europejskiej. Numery E opierają się na międzynarodowym systemie INS (Codex Alimentarius), dlatego ta sama substancja ma podobny numer również poza Europą – np. kwas cytrynowy to E330, a w systemie INS 330.

Jak podzielone są numery E?

  • E100–E199 – barwniki,
  • E200–E299 – konserwanty,
  • E300–E399 – przeciwutleniacze i regulatory kwasowości,
  • E400–E499 – zagęstniki, stabilizatory, emulgatory i substancje żelujące,
  • E500–E599 – regulatory kwasowości, substancje przeciwzbrylające i inne środki pomocnicze,
  • E600–E699 – wzmacniacze smaku,
  • E900–E999 – substancje glazurujące, słodziki, gazy i inne,
  • E1000–E1999 – m.in. skrobie modyfikowane, enzymy i substancje pomocnicze (o skrobiach piszemy w artykule Skrobia modyfikowana – rodzaje i zastosowanie).

Podział jest umowny – wiele dodatków pełni kilka funkcji, a ostateczną rolę dodatku w produkcie wskazuje nazwa kategorii na etykiecie.

Czy dodatki z numerem E są szkodliwe?

Dodatki dopuszczone w UE przechodzą ocenę Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), który dla wielu z nich ustala dopuszczalne dzienne spożycie (ADI). Wszystkie dodatki zatwierdzone przed 2009 rokiem są ponownie oceniane według aktualnej wiedzy – w efekcie np. dwutlenek tytanu (E171) został w 2022 roku wycofany z żywności. Produkty z niektórymi barwnikami azowymi (E102, E104, E110, E122, E124, E129) muszą mieć ostrzeżenie o możliwym wpływie na aktywność i skupienie uwagi u dzieci, a siarczyny (E220–E228) należą do alergenów wyróżnianych na etykiecie. Stosowane zgodnie z przepisami dodatki są uznawane za bezpieczne, ale osoby z alergiami lub nietolerancjami powinny uważnie czytać skład.

Czy numer E oznacza, że substancja jest sztuczna?

Nie. Numer E informuje tylko, że substancja jest dopuszczonym dodatkiem – nie mówi nic o jej pochodzeniu. Wiele dodatków jest naturalnych lub identycznych z naturalnymi, np. witamina C (E300), kwas cytrynowy (E330), pektyna (E440), beta-karoten (E160a) czy lecytyna (E322).

Jak dodatki są oznaczane na etykiecie?

W wykazie składników dodatek podaje się nazwą kategorii (funkcji), po której następuje jego nazwa lub numer E, np. „regulator kwasowości: kwas cytrynowy” albo „regulator kwasowości: E330”. Wyjątkiem są dodatki, które nie pełnią funkcji w gotowym produkcie (np. substancje pomocnicze w przetwórstwie) – nie trzeba ich wymieniać.

Czy w Polsce i innych krajach UE obowiązują te same zasady?

Tak. Listę dopuszczonych dodatków, warunki ich stosowania i maksymalne dawki określa unijne rozporządzenie (WE) nr 1333/2008, które obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Wymagania czystości dodatków opisują unijne specyfikacje.

Gdzie kupić dodatki do żywności dla firmy?

Foodcom dostarcza producentom żywności, kosmetyków i pasz szeroki wybór dodatków – m.in. kwasy i regulatory kwasowości, konserwanty, zagęstniki, skrobie modyfikowane, słodziki i emulgatory – z pełną dokumentacją jakościową. W sprawie oferty i specyfikacji skontaktuj się z naszym zespołem sprzedaży.