Europejski rynek dodatków do żywności: droższa energia i fracht podnoszą koszty, kwas cytrynowy pod lupą UE [1. Edycja Foodcom Additives Market Brief]

Październik przyniósł kupującym dodatki do żywności sprzeczne sygnały. Koszty energii w Europie i Chinach wzrosły do poziomów niewidzianych od kilku lat, a jednocześnie kukurydza, jeden z najważniejszych surowców fermentacyjnych, wyraźnie potaniała. Na koszt dostawy towarów z Azji wpłynęły też fracht i kurs euro, a w UE pojawiły się nowe przepisy dotyczące dodatków. Poniżej zbieramy najważniejsze zmiany z okresu 15–29 października i wyjaśniamy, co mogą one oznaczać dla planowania zakupów.

Podsumowanie rynku

W drugiej połowie października wzrosły koszty energii: gaz w UE osiągnął najwyższy poziom od grudnia 2022 r., a ropa Brent – półroczne maksimum po atakach na obiekty energetyczne w Zatoce Perskiej. Kukurydza poszła w przeciwnym kierunku i potaniała o ok. 10% od końca września. Droższy fracht Azja–Europa i słabsze euro podniosły jednak koszty dostawy dodatków pochodzenia chińskiego, więc tańszy surowiec nie przełożył się wprost na niższe ceny dla kupujących w Europie. W UE dopuszczono kurdlan (E 424), a rebaudiozyd M zyskał nową ścieżkę produkcji.

Czynniki cenowe

Największy wpływ na koszty miała energia. Brent 23 października zamknął się na 116,72 USD za baryłkę, najwyżej od końca kwietnia, a rozmowy w Teheranie obniżyły cenę do 113,88 USD 27 października. Gaz TTF kosztował pod koniec miesiąca ok. 96 EUR/MWh wobec 72,36 EUR/MWh na koniec września, a magazyny w UE były 22 października zapełnione w 74,6%, ponad 10 punktów procentowych poniżej średniej z pięciu lat. W Chinach węgiel energetyczny przekroczył 10 października 1000 juanów za tonę po kontrolach w kopalniach i spadku importu z Indonezji; od 21 października ceny lekko się korygują.

Kukurydza potaniała po wyższym od oczekiwań raporcie o zapasach w USA i pod presją żniw. Stawka frachtu Szanghaj–Rotterdam wzrosła z 3399 USD (1 października) do 3632 USD (22 października), a euro osłabło wobec juana z 7,6130 do 7,4343.

Produkt w centrum uwagi: kwas cytrynowy (E 330)

W kwasie cytrynowym krzyżują się tegomiesięczne sygnały kosztowe. Kukurydza, jego główny surowiec w Chinach, potaniała o ok. 10%, a chiński węgiel energetyczny, który zasila fermentację i suszenie, przez większą część października kosztował ponad 1000 juanów/t. Dla kupujących w UE polityka handlowa jest równie ważna jak koszty: cła antydumpingowe od 33,8% do 42,7% na chińskich producentów pozostają w mocy, a Komisja Europejska prowadzi przegląd wygaśnięcia ceł (od 14 kwietnia 2026 r.) i odrębny przegląd okresowy (od 14 września 2026 r.), który może zmienić ich wysokość. Słabsze euro i droższy fracht dodatkowo podnoszą koszt dostawy, dlatego warto uwzględnić te czynniki przy planowaniu kontraktów na 2027 r.

Wiadomości z branży

• UE dopuszcza kurdlan (E 424). Rozporządzenie (UE) 2026/2298, opublikowane 19 października i obowiązujące od 8 listopada, wpisuje ten otrzymywany fermentacyjnie środek żelujący, stabilizator i zagęstnik do kategorii m.in. sosów, zup i makaronu bezglutenowego. Dlaczego to ważne: producenci zyskują żel tworzący się pod wpływem ogrzewania, wcześniej niedozwolony w UE.
• Nowa ścieżka produkcji rebaudiozydu M. Rozporządzenie (UE) 2026/2309, opublikowane tego samego dnia, pozwala producentom rebaudiozydu M otrzymywanego w konwersji enzymatycznej stosować enzymy z genetycznie zmodyfikowanych drożdży i wprowadza limit kwasu kaurenowego. Dlaczego to ważne: może to poszerzyć bazę dostawców słodzików stewiolowych o wysokiej czystości.
• TSUE ma rozgraniczyć dodatki i substancje pomocnicze w przetwórstwie. Wniosek bawarskiego sądu apelacyjnego o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie C-727/26 (Vital Products) opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE 26 października. Dlaczego to ważne: wyrok może zmienić sposób autoryzacji i etykietowania części składników.

Co warto obserwować

• Rozmowy USA–Iran i ataki Huti na saudyjskie obiekty energetyczne, od których zależą ceny ropy i gazu.
• Stan magazynów gazu w UE na początku sezonu grzewczego – 74,6% zapełnienia 22 października.
• Przepustowość na trasie Azja–Europa po zapowiedzi przez przewoźników ośmiu odwołanych rejsów w tygodniu po 22 października.

Kontakt

Planujesz zakupy dodatków na początek 2027 r.? Skontaktuj się z zespołem Foodcom S.A.