Identyfikowalność

Identyfikowalność – co to jest?

Identyfikowalność, czyli traceability, to możliwość prześledzenia produktu, surowca lub składnika przez kolejne etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji. W branży spożywczej i paszowej pozwala między innymi ustalić, od którego dostawcy pochodzi dany produkt lub surowiec oraz do jakiego odbiorcy biznesowego został następnie dostarczony.

W Unii Europejskiej możliwość śledzenia żywności i pasz musi być zapewniona na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Podmioty działające na rynku powinny być w stanie zidentyfikować swojego bezpośredniego dostawcę oraz przedsiębiorstwo, któremu dostarczyły produkt. Zasada ta jest często określana jako „one step back – one step forward”, czyli „jeden krok wstecz – jeden krok naprzód”.

Identyfikowalność ułatwia ustalenie źródła problemu i określenie, których produktów oraz odbiorców może on dotyczyć. W przypadku zagrożenia lub niezgodności pozwala sprawniej prowadzić działania kontrolne, a w razie potrzeby także ukierunkowane wycofanie produktu. Sam system identyfikowalności nie gwarantuje jednak bezpieczeństwa produktu – jest narzędziem wspierającym kontrolę i zarządzanie takimi sytuacjami.

Najczęściej zadawane pytania

Jak działa identyfikowalność w łańcuchu dostaw?

System identyfikowalności opiera się na powiązaniu produktu z informacjami dotyczącymi jego przepływu przez łańcuch dostaw. Przedsiębiorstwo powinno być w stanie wskazać, od kogo otrzymało określony produkt lub surowiec oraz do jakiego odbiorcy biznesowego został on następnie dostarczony.

W praktyce informacje te mogą być powiązane między innymi z dokumentami dostawy, danymi kontrahentów, datami dostaw oraz oznaczeniami partii lub przesyłek. Ogólny obowiązek identyfikacji kolejnego odbiorcy nie oznacza konieczności identyfikowania indywidualnego konsumenta końcowego przy zwykłej sprzedaży detalicznej.

Jakie informacje są potrzebne do zapewnienia identyfikowalności?

Zakres wymaganych informacji zależy od rodzaju produktu i przepisów mających do niego zastosowanie. Podstawą jest możliwość identyfikacji dostawcy oraz kolejnego odbiorcy biznesowego produktu.

W niektórych sektorach wymagania są bardziej szczegółowe. Przykładowo w przypadku przesyłek żywności pochodzenia zwierzęcego objętych odpowiednimi przepisami UE wymagane są dodatkowe informacje, takie jak dokładny opis i ilość żywności, dane odpowiednich podmiotów, data wysyłki oraz oznaczenie identyfikujące partię lub przesyłkę.

Czy identyfikowalność jest obowiązkowa w branży spożywczej?

Tak. W Unii Europejskiej możliwość śledzenia żywności, pasz, zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności oraz określonych substancji przeznaczonych do dodania do żywności lub pasz musi być zapewniona na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji.

Dla niektórych kategorii produktów obowiązują dodatkowe, bardziej szczegółowe wymagania dotyczące identyfikowalności.

Czym różni się identyfikowalność od numeru partii?

Numer partii może być jednym z elementów wspierających identyfikowalność. Oznaczenie partii pozwala powiązać produkt z określoną partią produkcyjną, natomiast identyfikowalność obejmuje szerszy system informacji pozwalający prześledzić przepływ produktu pomiędzy kolejnymi uczestnikami łańcucha dostaw.

Sam numer partii nie stanowi więc pełnego systemu identyfikowalności.

Jak identyfikowalność wygląda w praktyce w handlu B2B?

Przykładowo firma handlowa kupująca surowiec spożywczy powinna być w stanie ustalić, od którego dostawcy pochodził dany produkt i którym odbiorcom biznesowym został następnie dostarczony. Jeśli określona dostawa okaże się niezgodna z wymaganiami, informacje dotyczące jej przepływu pozwalają szybciej ustalić, których odbiorców może dotyczyć problem.

W praktyce oznaczenia partii, dokumenty transportowe i handlowe oraz dane dotyczące dostaw i odbiorców mogą wspólnie tworzyć zapis umożliwiający prześledzenie przepływu produktu.