Dodatki odżywcze w żywności i paszy: przegląd

Autor Joanna Sikorska
Czas czytania 8 minut
Data publikacji 25 stycznia 2023
Esencja

Esencja:

  • Dodatki odżywcze są bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.
  • Pełnią one funkcje budulcowe, energetyczne i regulujące.
  • Do dodatków odżywczych należą Witaminy, Minerały, Białka czy Aminokwasy.
  • Są one ważne w produkcji żywności i pasz.

Dodatki do żywności stosuje się zazwyczaj po to, aby żywność lepiej wyglądała, dłużej utrzymywała świeżość lub by nadać pożądaną konsystencję. Są to dodatki funkcjonalne. Ale istnieją również dodatki odżywcze, które odgrywają ważną rolę w produkcji żywności i pasz. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o dodatkach odżywczych, koniecznie czytaj dalej! Przedstawiamy kompletny przegląd.

Dodatki odżywcze

Dodatki odżywcze są bardzo ważne dla odżywiania organizmu. Są one kluczowe dla reprodukcji, dobrego zdrowia i wzrostu. Organizm ludzki nie jest w stanie sam dostarczyć sobie wszystkich elementów potrzebnych do funkcjonowania. Dlatego niektóre z nich powinniśmy przyjmować z pożywieniem. Dodatki odżywcze stosuje się również w przypadku utraty lub degradacji składników odżywczych podczas produkcji. Mogą one występować w naturze, na przykład wydobywane z roślin, ale są też produkowane syntetycznie.

Należy jednak zauważyć, że istnieją składniki odżywcze i dodatki odżywcze. Składniki odżywcze to ogólnie wszelkie substancje, których organizm potrzebuje do przetrwania, wzrostu i reprodukcji, natomiast dodatki odżywcze są dodawane specjalnie w celu osiągnięcia konkretnych celów żywieniowych. Najbardziej podstawową klasyfikacją składników odżywczych jest po prostu podzielenie ich na następujące kategorie: węglowodany, tłuszcze, białka, witaminy, minerały i woda. Z kolei dodatki odżywcze to przede wszystkim: Białka, Witaminy, Aminokwasy i Minerały.

Dodatki odżywcze – funkcje

Jak sama nazwa wskazuje, dodatki odżywcze pełnią zarówno funkcje odżywcze, jak i mają zapewnić dobrą kondycję fizyczną. Ich główną rolą jest budowanie tkanek, dostarczanie energii oraz regulowanie procesów zachodzących w organizmie. Możemy więc wyróżnić:

  • funkcję budulcową – dodatki te pomagają w tworzeniu i regeneracji komórek, tkanek, narządów; takimi dodatkami są np. białka czy minerały,
  • funkcję energetyczną – dotyczy przemian biochemicznych, które zachodzą w organizmie, na przykład tłuszcze pełnią funkcję energetyczną,
  • funkcję regulującą – odnosi się do dostarczania energii niezbędnej do funkcjonowania organizmu, takimi substancjami regulacyjnymi są witaminy i minerały.

Rodzaje dodatków odżywczych

Witaminy

Witaminy to organiczne związki chemiczne, które są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania żywego organizmu. Mogą być pochodzenia naturalnego lub otrzymywane syntetycznie. Witaminy są egzogenne, co oznacza, że organizm ich nie syntetyzuje lub syntetyzuje w niewystarczającym stopniu, dlatego muszą być dostarczane z pożywieniem.

Każda Witamina ma inną budowę i funkcjonalność. Na podstawie ich rozpuszczalności dzieli się je na dwie grupy: witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (tj. witaminy A, D, E i K) oraz witaminy rozpuszczalne w wodzie (tj. witaminy B i C).

Witaminy zapewniają szereg korzyści zdrowotnych i biorą udział w wielu procesach. Obejmują one wspieranie układu odpornościowego, zapobieganie lub opóźnianie niektórych nowotworów, wzmacnianie zębów i kości, wspomaganie wchłaniania wapnia, utrzymywanie zdrowej skóry oraz prawidłowe funkcjonowanie mózgu i układu nerwowego.

Minerały

Minerały, podobnie jak Witaminy, są egzogennymi pierwiastkami chemicznymi, które są niezbędne dla człowieka. Wyróżnia się makroelementy, potrzebne w dużych ilościach, do których należą: magnez, sód, potas, wapń, fosfor, chlor i siarka oraz pierwiastki występujące w formie śladowej, zwane pierwiastkami śladowymi, potrzebne w małych ilościach, są to: żelazo, cynk, jod, fluor, miedź i selen.

Minerały pomagają między innymi w utrzymaniu zdrowej skóry, włosów i paznokci, poprawiają zdrowie kości, wspomagają układ odpornościowy i prawidłowe ciśnienie krwi.

Minerały bardzo ściśle współpracują z Witaminami. Istnieje między nimi ścisły związek – mogą wspierać wchłanianie innych, na przykład Witamina C wspiera wchłanianie magnezu. Mogą również współpracować ze sobą, aby wpływać na pewne procesy lub narządy, na przykład witamina B1 i magnez współpracują ze sobą, aby pomóc w prawidłowym funkcjonowaniu serca.

Białka

Białka to również niezbędne składniki odżywcze dla ludzkiego organizmu – są jednymi z budulców tkanek ciała. Białka składają się z Aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi. Występują w produktach pochodzenia zwierzęcego, ale istnieją również Proteiny pochodzenia roślinnego.

Białka pełnią wiele funkcji. Zapewniają wzrost i rozwój mięśni, kości, włosów i skóry, tworzą przeciwciała niezbędne dla odporności, wchodzą w skład hormonów regulujących wiele procesów w organizmie człowieka, tworzą hemoglobinę, a także mogą być źródłem energii.

Aminokwasy

Aminokwasy, jak wspomniano, budują Białka. Istnieją Aminokwasy endogenne, czyli takie, które są syntetyzowane w organizmie i których zapotrzebowanie może być całkowicie zaspokojone w ten sposób. Należą do nich alanina, asparagina, glicyna, kwas glutaminowy czy seryna. Aminokwasy egzogenne natomiast muszą być dostarczane z zewnątrz, wraz z pożywieniem. Są to na przykład: Lizyna, Treonina, Leucyna, Walina czy Tryptofan.

Aminokwasy nie tylko budują białka. Biorą również udział w produkcji hormonów, wpływają na prawidłowe funkcjonowanie wątroby i centralnego układu nerwowego, wspomagają regenerację uszkodzonej skóry, mięśni i innych komórek ciała, a także służą jako źródło energii dla osób aktywnych fizycznie.

Najpopularniejsze przykłady dodatków odżywczych

Najpopularniejsze przykłady dodatków odżywczych

Witamina C (Ascorbic Acid) – jako dodatek do żywności znana jest jako E300. W żywności stosowana jest najczęściej jako dodatek funkcjonalny, przeciwutleniacz, ale pełni też różne role w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu człowieka. Witamina C przyspiesza gojenie się ran, wzmacnia i zamyka naczynia krwionośne, spowalnia starzenie się skóry, reguluje produkcję Kolagenu. W karmie dla zwierząt stosowana jest na przykład w celu zmniejszenia stresu u zwierząt.

Tlenek Magnezu – jest to nieorganiczna sól magnezowa składająca się z magnezu i tlenu. Występuje w przyrodzie w postaci minerału peryklaz, ale jest również otrzymywany syntetycznie. Jego brak lub niedobór w diecie zwierząt gospodarskich może powodować tężyczkę trawiastą i inne zaburzenia, jest również stosowany w celu zmniejszenia stresu u zwierząt.

Białko ziemniaczane – otrzymuje się je poprzez oczyszczenie, ugotowanie na parze i obranie ziemniaków. Następnie za pomocą wody odciąga się skrobię, w wyniku czego powstaje papka wypełniona białkiem, którą poddaje się działaniu kwasu, a następnie suszy i przetwarza na proszek. Jest to jeden z najważniejszych składników pasz dla zwierząt – zwiększa przyrost masy mięśniowej.

Leucyna – występuje jako składnik suplementów diety, zwykle dla kulturystów i osób chcących zmniejszyć masę ciała. W paszach dla zwierząt jest ważna dla osobników z niską masą urodzeniową

Dodatki odżywcze w żywności

Jak już wspomniano wcześniej, niektóre dodatki odżywcze nie są syntetyzowane przez organizm lub są syntetyzowane w niewystarczającym stopniu, dlatego muszą być przyjmowane z pożywieniem. Pomagają one w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu i umożliwiają lub usprawniają wszystkie niezbędne procesy. Dodatki odżywcze są dodawane do tych produktów, niezależnie od tego, czy występują naturalnie, czy nie, w celu zapobiegania lub korygowania niedoborów składników odżywczych.

Na przykład witaminy A i D dodaje się do margaryny lub Witaminę C dodaje się do soków. Z kolei witaminy z grupy B, kwas foliowy, wapń, żelazo są dodawane do produktów cukierniczych.

Dodatki odżywcze w paszach

Istnieje wiele dodatków odżywczych, które dodaje się do pasz dla zwierząt, w zależności od tego, co jest potrzebne. Na przykład, gdy hodowcy potrzebują zbudować masę swoich zwierząt, dodają Białko ziemniaczane lub Lizynę. Metionina zaś wzmacnia również układ odpornościowy zwierząt. A gdy zachodzi potrzeba zmniejszenia stresu zwierząt, do premiksów dodaje się Tlenek Magnezu.

Dlaczego Foodcom?

Nasz zespół Wsparcia Sprzedaży pomaga naszym Partnerom Handlowym w sprawnym i efektywnym przeprowadzeniu transakcji handlowych, aby zapewnić najwyższą jakość usług dla wszystkich naszych Partnerów Handlowych. Nasz zespół logistyczny zadba o transport, a dział finansowy będzie odpowiedzialny za wszystkie sprawy związane z finansową częścią transakcji.