Strata masy po suszeniu (LOD) – co to jest?

Strata masy po suszeniu (LOD, ang. Loss on Drying) to parametr określający ubytek masy próbki podczas suszenia w określonych warunkach. Wynik jest najczęściej wyrażany procentowo i obejmuje substancje lotne usunięte z próbki podczas badania.

LOD może obejmować wodę, ale także inne składniki lotne, jeśli są usuwane w zastosowanych warunkach. Z tego powodu straty masy po suszeniu nie należy automatycznie utożsamiać z dokładną zawartością wody.

Parametr LOD występuje w specyfikacjach i metodach kontroli jakości różnych surowców oraz produktów, m.in. w sektorze spożywczym, farmaceutycznym i chemicznym. Przy jego interpretacji istotne są nie tylko wynik i wartość graniczna, ale również warunki badania, takie jak temperatura, czas suszenia, a w niektórych metodach także ciśnienie lub zastosowanie środka suszącego.

Najczęściej zadawane pytania

Jak oznacza się stratę masy po suszeniu?

Próbkę waży się przed suszeniem, a następnie poddaje warunkom określonym w odpowiedniej metodzie. Po suszeniu i, jeśli wymaga tego procedura, ochłodzeniu próbkę waży się ponownie. Ubytek masy odnosi się do początkowej masy próbki i podaje zwykle jako wartość procentową.

Dokładne warunki oznaczenia zależą od produktu i stosowanej metody. Możliwe są różne temperatury i czasy suszenia, a niektóre procedury przewidują także suszenie pod obniżonym ciśnieniem.

Czy LOD oznacza zawartość wody?

Nie zawsze. Loss on Drying mierzy ilość substancji lotnych usuwanych z próbki w określonych warunkach badania. Jeżeli w zastosowanych warunkach ubytek masy wynika przede wszystkim z usunięcia wody, LOD może być wykorzystywany jako jej oszacowanie.

Jeżeli próbka może zawierać również inne substancje lotne albo potrzebne jest bardziej selektywne oznaczenie wody, stosuje się odpowiednią metodę oznaczania zawartości wody, np. miareczkowanie metodą Karla Fischera.

Jak interpretować LOD w specyfikacji lub COA?

LOD należy odczytywać razem z wartością graniczną i metodą badania. Jeżeli obok maksymalnej dopuszczalnej wartości podano temperaturę i czas suszenia, są one częścią warunków, w których należy oznaczyć ten parametr.

Porównując wyniki dla dwóch surowców, należy sprawdzić, czy zostały oznaczone w takich samych lub równoważnych warunkach. Sama wartość procentowa bez informacji o metodzie może nie wystarczyć do prawidłowego porównania.

Czym różni się LOD od metody Karla Fischera?

LOD opiera się na zmianie masy próbki podczas suszenia i może obejmować różne substancje lotne usunięte w warunkach testu. Metoda Karla Fischera służy natomiast do oznaczania wody.

Dlatego oba wyniki nie muszą być takie same. Wybór właściwej metody zależy od charakteru produktu, celu badania oraz wymagań określonych w specyfikacji, normie lub odpowiedniej procedurze analitycznej.

Czym LOD różni się od Loss on Ignition?

Loss on Drying i Loss on Ignition są odrębnymi badaniami. LOD określa ubytek masy podczas suszenia w warunkach wskazanych w danej metodzie. Loss on Ignition określa natomiast ubytek masy podczas prażenia lub ogrzewania w warunkach określonych dla tego badania.

Nie należy więc stosować tych parametrów zamiennie. Sposób przygotowania próbki, temperatura i warunki oznaczenia zależą od konkretnej metody.