- Erytrytol to poliol oznaczany jako E968, stosowany jako niskokaloryczny zamiennik cukru.
- Nie wpływa na poziom glukozy we krwi i nie powoduje próchnicy, dzięki czemu jest odpowiedni dla diabetyków.
- Charakteryzuje się wysoką stabilnością i znajduje zastosowanie w szerokiej gamie produktów spożywczych.
- Jego popularność wynika z połączenia funkcjonalności technologicznej, neutralnego smaku i rosnącego zapotrzebowania na produkty bez cukru.
Erytrytol to popularny zamiennik cukru, który jest bezpieczny dla diabetyków, osób dbających o dietę oraz o zdrowie zębów – substancja ta nie powoduje bowiem próchnicy. Jego wysoka stabilność, przewidywalność w recepturach, akceptacja rynkowa i naturalne pochodzenie sprawiają, że jest chętnie wykorzystywany w produkcji spożywczej.
Czym jest erytrytol?
Erytrytol to alkohol cukrowy, czyli poliol, dopuszczony w Unii Europejskiej jako dodatek do żywności oznaczany jako E968. Jako słodzik po raz pierwszy zastosowano go na rynku w 1990 w Japonii. Erytrytol naturalnie występuje w niektórych owocach (np. gruszkach, arbuzach, winogronach), wodorostach, czerwonym winie i produktach fermentowanych, ale może być również produkowany przemysłowo.
Erytrytol jest uważany za bezpieczny dla diabetyków, ponieważ nie zwiększa poziomu cukru we krwi. Nie wpływa również na rozwój próchnicy zębów. Jest bezglutenowy i wegański, odpowiedni dla osób stosujących różnorodne diety, np. ketogeniczną czy o obniżonej zawartości kalorii. Składnik ten ma zerową wartość energetyczną, jest również bezpieczny dla organizmu – większość przyjętej dawki zostaje wydalona w postaci niezmienionej z moczem. Przyjmowany w dużych ilościach może natomiast dawać efekt przeczyszczający.
Erytrytol stosowany jest głównie jako substancja słodząca, którą cechuje ok. 60-70% słodkości sacharozy. W przemyśle działa jednak nie tylko jako słodzik – wpływa również na odczucie w ustach i dobrze współpracuje z innymi substancjami słodzącymi, dlatego jest z powodzeniem używany do budowania całego profilu sensorycznego produktu.
Jak i z czego produkowany jest E968?
Naturalnie erytrytol występuje w niewielkich ilościach w niektórych owocach i produktach fermentowanych, ale jego produkcja na skalę przemysłową wymaga kontrolowanego procesu. Otrzymuje się go przez fermentację źródeł węglowodanów, np. skrobi z kukurydzy, z użyciem odpowiednich drożdży. Proces fermentacyjny dobrze wpisuje się w standaryzowaną produkcję: ułatwia kontrolę parametrów, jakości i powtarzalności partii. Otrzymany produkt jest następnie oczyszczany i suszony.
By zwiększyć efektywność procesu fermentacji, możliwe jest zastosowanie genetycznie zmodyfikowanych drożdży Yarrowia lipolytica, które jako źródła fermentacji używają glicerolu oraz są odporne na wysokie ciśnienia osmotyczne.
Najważniejsze właściwości erytrytolu
Erytrytol to biały krystaliczny proszek, czasem w postaci drobnych granulek. Cechuje go wysoka rozpuszczalność w wodzie. Ma słodki smak, a bezpośrednie spożycie wywołuje w ustach efekt chłodzenia. Bywa to zaletą w produkcji gum do żucia, pastylek do ssania czy wybranych słodyczy.
Erytrytol jest ponadto odporny na działanie wysokiej temperatury i kwaśnego środowiska, co zapewnia jego stabilność i ułatwia zastosowanie w przemyśle. Z racji na zerową wartość kaloryczną używany jest często jako składnik produktów dietetycznych bez dodatku cukru oraz żywności przeznaczonej dla diabetyków. Spożycie erytrytolu nie wpływa bowiem na poziom glukozy i insuliny we krwi.
Czy erytrytol jest szkodliwy?
Nie – obecne dane nie wskazują jednoznacznie na negatywne skutki zdrowotne stosowania erytrytolu w niewielkich ilościach, jednak wciąż prowadzone są dyskusje nad potencjalnym zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych przy wysokim stężeniu tego składnika we krwi. Stosowany w umiarkowanych ilościach, wciąż uważany jest jednak za zdrową alternatywę dla cukru, choć przy nadmiernym spożyciu może dawać efekt przeczyszczający.
Oznacza to potrzebę ostrożnego doboru składu produktów i rzetelnej komunikacji marek. EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) uznaje erytrytol za bezpieczny przy spożyciu nieprzekraczającym 0,5 g/kg masy ciała na dobę. Osoba ważąca 60 kg może więc bezpiecznie spożyć nawet 30 g erytrolu dziennie.
Zastosowanie erytrytolu
Najszersze zastosowanie erytrytol ma w branży spożywczej, gdzie pozwala zwiększyć słodycz produktu przy minimalnej kaloryczności. Pojawia się w artykułach bez dodatku cukru, wyrobach o obniżonej kaloryczności czy słodyczach. Używa się go w szczególności w produktach takich, jak:
- desery,
- jogurty,
- galaretki,
- batoniki,
- cukierki,
- mieszanki do pieczenia,
- wybrane napoje.
W wielu produktach erytrytol łączony jest z innymi substancjami słodzącymi, co ma na celu poprawę profilu sensorycznego i smakowego czy też tekstury. Erytrytol może służyć jako inhibitor zmian smaku i tekstury, wzmacniacz smaku i środek zagęszczający.
Składnik ten stosowany jest również w przemyśle farmaceutycznym, m.in. w tabletkach, cukierkach do ssania czy produktach w proszku i saszetkach. Pełni funkcję nośnika substancji czynnych, posiada również zdolność zatrzymywania wilgoci i właściwości antyoksydacyjne.
Erytrytol bywa także dodawany do artykułów kosmetycznych – produktów do pielęgnacji ciała (np. serum i kremy przeciwstarzeniowe) i higieny osobistej (dezodoranty, kremy). Często jest składnikiem pasty do zębów i płynów do płukania ust, nadając im słodki, orzeźwiający smak bez ryzyka próchnicy.
Z czego wynika popularność erytrolu?
Erytrytol jest popularny w przemyśle, ponieważ łączy w sobie kilka cech cenionych na rynku:
- potencjał użycia w popularnych produktach dietetycznych czy artykułach bez dodatku cukru, a także produktach pochodzenia naturalnego;
- wszechstronność – nadaje się zarówno do pieczenia i słodzenia napojów, jak i do produkcji słodyczy;
- stabilność i wysokie możliwości technologiczne (np. łączenie z innymi słodzikami);
- standaryzacja procesu produkcji;
- szeroka dostępność.
Do popularności erytrytolu przyczynia się także jego dobra tolerancja przez układ pokarmowy. W porównaniu do ksylitolu i innych słodzików, erytrytol rzadziej powoduje dolegliwości żołądkowe – w większości jest szybko wchłaniany do krwi i wydalany w niezmienionej postaci z moczem. Ma również atrakcyjny, słodki smak porównywalny do sacharozy bez gorzkiego posmaku jak w przypadku np. stewii.
Należy pamiętać o tym, że przy wdrażaniu składnika do produkcji potrzebne jest poznanie jego roli technologicznej i dopuszczalnych warunków użycia w konkretnej kategorii produktu i w danym kraju.
Gdzie kupić erytrytol?
Przy wyborze dostawcy erytrytolu nie liczy się tylko niska cena. Ważniejsze są takie parametry, jak: minimalne zamówienie, forma dostawy, dostępność, specyfikacja i jakość obsługi. Foodcom S.A. jako zaufany partner w handlu składnikami do przemysłu żywnościowego oferuje obsługę nastawioną na partnerów biznesowych, profesjonalne doradztwo i ciągłość dostaw.
Erytrytol jako rozpoznawalny słodzik nie potrzebuje dziś przesadnego marketingu – jest szeroko stosowany zarówno w kuchni, jak i w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym. Daje producentom realne korzyści: bardzo niską wartość energetyczną w połączeniu z atrakcyjnym smakiem, stabilność technologiczną i możliwość budowania produktów o ograniczonej zawartości cukru.
