Wielkość cząstek

Wielkość cząstek – co to jest?

Wielkość cząstek, czyli particle size, to parametr opisujący rozmiar cząstek materiału, wyznaczany przy użyciu określonej metody pomiarowej i w ustalonych warunkach. W przypadku proszków i innych materiałów składających się z cząstek o różnych rozmiarach często analizuje się nie tylko pojedynczą wartość, ale cały rozkład wielkości cząstek.

W branży spożywczej, paszowej i przemysłowej wielkość cząstek jest jednym z parametrów wykorzystywanych do charakterystyki surowców i produktów sypkich. Może wpływać między innymi na zachowanie proszku podczas mieszania, transportu i dozowania, a w zależności od produktu również na jego właściwości funkcjonalne.

Wielkość cząstek można określać różnymi metodami, między innymi za pomocą analizy sitowej, dyfrakcji laserowej lub analizy obrazu. Ponieważ metody te opierają się na różnych zasadach pomiaru, ich wyniki nie zawsze są bezpośrednio porównywalne.

Najczęściej zadawane pytania

Jak mierzy się wielkość cząstek?

Metoda pomiaru zależy między innymi od rodzaju materiału i zakresu wielkości jego cząstek. W przypadku proszków stosuje się między innymi analizę sitową, w której materiał jest rozdzielany na frakcje za pomocą sit o określonych wymiarach otworów, oraz dyfrakcję laserową, wykorzystującą sposób rozpraszania światła przez cząstki.

Stosowane są również inne techniki, np. analiza obrazu. Przy porównywaniu wyników ważne jest więc sprawdzenie nie tylko podanej wartości, ale również metody, według której została ona wyznaczona.

Co oznacza rozkład wielkości cząstek?

Rozkład wielkości cząstek, czyli particle size distribution, pokazuje, jak poszczególne rozmiary cząstek są reprezentowane w badanej próbce. Jest to szczególnie istotne w przypadku proszków, ponieważ materiał zazwyczaj nie składa się z cząstek o jednym identycznym rozmiarze.

Z tego powodu sama wartość średnia nie zawsze wystarcza do pełnego opisania materiału. W specyfikacjach mogą być stosowane zakresy wielkości lub inne parametry opisujące rozkład, zależnie od metody badania i produktu.

Czy particle size i mesh oznaczają to samo?

Nie. Particle size opisuje wielkość cząstek, natomiast mesh jest oznaczeniem związanym z siatką sita stosowanego do ich rozdzielania. W analizie sitowej wielkość otworu sita pozwala określić, jaka część materiału przechodzi przez dane sito lub zostaje na nim zatrzymana.

Dlatego wartości podanej w mesh nie należy automatycznie traktować jako dokładnego rozmiaru każdej cząstki. Przy porównywaniu produktów najlepiej sprawdzić również wielkość otworu sita oraz standard i metodę zastosowaną podczas badania.

Czy metoda pomiaru może zmienić wynik particle size?

Tak. Różne metody pomiarowe oceniają cząstki na podstawie różnych właściwości fizycznych. Ma to szczególne znaczenie w przypadku cząstek o nieregularnym kształcie.

Przykładowo wynik uzyskany metodą dyfrakcji laserowej może różnić się od wyniku analizy sitowej tego samego materiału. Dlatego podczas porównywania specyfikacji lub wyników badań należy uwzględniać zastosowaną metodę.

Dlaczego wielkość cząstek ma znaczenie w handlu B2B?

Wielkość cząstek może być jednym z parametrów określonych w specyfikacji kupowanego surowca. Dwie partie produktu o podobnym składzie chemicznym mogą różnić się właściwościami fizycznymi, jeżeli mają inny rozkład wielkości cząstek.

Z perspektywy kupującego ważne jest więc sprawdzenie nie tylko deklarowanego particle size, ale również sposobu jego oznaczania i kryterium akceptacji. Ułatwia to porównywanie ofert i ocenę zgodności dostarczonego produktu z wymaganiami.