- Karob występuje w różnych formach – proszku, pasty, syropu lub ,,chipsów czekoladowych”.
- Zawiera mniej białka i tłuszczu niż kakao, nie zawiera substancji pobudzających i jest mniej kaloryczny, cechując się przy tym naturalnie słodkim smakiem.
- Karob znajdziemy w różnego rodzaj produktach dietetycznych, przeznaczonych dla diabetyków czy sportowców. Możemy także używać go w kuchni jako zamiennik kakao.
W poszukiwaniu nowych, zdrowych wersji znanych i lubianych produktów żywnościowych, coraz częściej sięgamy po ich alternatywy. Jedną z nich jest karob – jeden z produktów stanowiących równie zdrowe zamienniki dla kakao, który zyskuje coraz większą popularność zarówno w przemyśle, jak i wśród konsumentów. Czym dokładnie jest karob? Jakie są jego właściwości i w jakich przypadkach warto rozważyć jego stosowanie jako zamiennika kakao?
Czym jest karob?
Karob to proszek pozyskiwany z owoców drzewa świętojańskiego zwanego też szarańczynem strąkowym (Ceratonia siliqua), rosnącego głównie w rejonie Morza Śródziemnego. Dojrzałe owoce tego drzewa w postaci strąków są suszone i mielone, by otrzymać proszek, nazywany często mąką karobową. Ze strąków można pozyskać również kawałki karobu przypominające czekoladę. Ze zmielonego bielma nasion natomiast produkuje się mączkę chleba świętojańskiego, która nie ma konkretnego smaku i stanowi dodatek technologiczny do żywności ułatwiający zagęszczanie produktów.
Właściwości karobu
Karob może występować w postaci proszku, kawałków przypominających “chipsy” czekoladowe, pasty, syropu lub też suszonych owoców. Karob bez wątpienia jest składnikiem diety korzystnym dla naszego zdrowia. Jest doskonałym źródłem błonnika pokarmowego, który wspiera pracę układu trawiennego i pomaga regulować poziom cukru we krwi. Zawiera również liczne polifenole – związki o działaniu przeciwutleniającym, oraz minerały (wapń, magnez, potas, żelazo) i witaminy, szczególnie z grupy B – niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.
Karob jest naturalnie słodki – jego słodycz ocenia się na ⅓-½ słodyczy cukru. Jest więc idealnym składnikiem deserów bez dodatku cukru, wypieków, koktajli czy przekąsek. W porównaniu do kakao karob zawiera także znacznie mniej tłuszczu. Firmy takie jak Foodcom S.A., specjalizujące się w dostarczaniu surowców i półproduktów dla przemysłu spożywczego, oferują karob jako składnik alternatywny dla kakao o rosnącej popularności.
Karob a kakao – podobieństwa i różnice
Zarówno karob, jak i kakao stosowane są jako składniki produktów czekoladowych, deserów i napojów. Ich wygląd i zastosowanie są podobne, jednak pod względem właściwości znacznie się różnią.
Kakao alkalizowane i niealkalizowane, w przeciwieństwie do karobu, zawierają substancje pobudzające w postaci kofeiny i teobrominy. Składników tych nie znajdziemy w karobie, dzięki czemu jest on bezpieczny dla kobiet w ciąży czy dzieci, które powinny unikać pobudzających właściwości klasycznego kakao.
Smak kakao jest dosyć gorzki i intensywny, a do przepisów z jego użyciem zwykle dodaje się cukru lub innych słodzików. Karob natomiast charakteryzuje się naturalnie słodkim, karmelowym posmakiem, dzięki czemu może być używany samodzielnie bez dosładzania w celu złagodzenia goryczy. Wraz z niższą od kakao zawartością tłuszczu sprawia to, że karob staje się niezwykle atrakcyjny dla producentów zdrowej żywności funkcjonalnej.
Jeśli chodzi o wartości odżywcze, zarówno kakao, jak i karob są produktami zawierającymi substancje korzystne dla zdrowia. Kakao ma w swoim składzie więcej białka, potasu i magnezu niż karob, ten natomiast jest bardziej bogaty w wapń. Jest także dwukrotnie mniej kaloryczny niż kakao i zawiera mniej tłuszczów, w tym nasyconych. Oba produkty zawierają duże ilości antyoksydantów, które chronią naczynia krwionośne i przeciwdziałają stanom zapalnym w organizmie.
Zastosowanie karobu – w przemyśle i w kuchni
Karob to produkt o bogatej tradycji. W rejonie Morza Śródziemnego roślina od wielu lat była wykorzystywana jako środek słodzący i dodatek smakowy, produkowano z niej słodki syrop lub tradycyjne przekąski. Używano go także jako paszy dla zwierząt i rośliny ozdobnej. Gdzie karob wykorzystywany jest współcześnie?
Przemysł spożywczy
Karob w różnych postaciach jest używany w przemyśle spożywczym, m.in. do produkcji:
- batonów,
- napojów roślinnych,
- wypieków,
- dietetycznych przekąsek,
- polew,
- lodów.
Z uwagi na swoje właściwości stabilizujące, mączka chleba świętojańskiego bywa natomiast wykorzystywana jako dodatek do żywności – naturalny zagęszczacz, np. w dżemach i galaretkach.
Karob jest szczególnie atrakcyjny dla konsumentów, którzy nie tolerują lub unikają kofeiny. Mała wartość kaloryczna, niski indeks glikemiczny i mała zawartość tłuszczu sprawiają, że karob jest dobrym produktem dla osób dbających o linię i diabetyków. Nie zawiera glutenu ani laktozy, więc będzie dobrą alternatywą także dla alergików – szczególnie tych uczulonych na produkty kakaowe. Wybierając karob, trzeba natomiast pamiętać o jego naturalnie słodkim smaku – zastępując kakao, należy użyć tej samej ilość karobu, ale mniejszej – słodzika.
Przemysł paszowy
Karob i mączka chleba świętojańskiego bywa wykorzystywana także w produkcji karm dla zwierząt. Karob znajduje zastosowanie zarówno w przypadku produkcji bogatoenergetycznej paszy dla zwierząt gospodarskich, głównie przeżuwaczy, jak i puszkowanych karm i przysmaków dla psów.
Inne zastosowania
Karob stosowany jest nie tylko w żywności, ale również w przemyśle kosmetycznym, papierosowym, a nawet papierniczym. Strąki karobu bywają także używane do produkcji słodkich nalewek czy likierów alkoholowych, a także alternatywy dla kawy.
Karob to nie tylko modny superfood, ale przede wszystkim kolejna zdrowa alternatywa dla kakao, która znajduje zastosowanie zarówno w domowej kuchni, jak i w przemyśle spożywczym. Dzięki swoim unikalnym właściwościom karob coraz częściej staje się składnikiem produktów dietetycznych, funkcjonalnych i prozdrowotnych.