Hollandse kaas – hoe wordt deze gemaakt en welke soorten zijn er?

Nederland is al eeuwenlang beroemd om zijn kaasproductie, die over de hele wereld wordt geëxporteerd. Een rijke zuiveltraditie en gunstige omstandigheden voor de veehouderij hebben Hollandse kaas tot een symbool van het land gemaakt. Door traditie te combineren met moderne technologie leveren Nederlandse producenten producten van constant hoge kwaliteit – gewaardeerd in de foodservice, de retail en de B2B-sector.

Hoe wordt Hollandse kaas gemaakt?

Het productieproces van Hollandse kaas combineert ambachtelijke methoden met industriële precisie. Daarbij kunnen we de volgende stappen onderscheiden:

• ophalen en standaardiseren van de melk – de koemelk wordt gekoeld, gefilterd en gecontroleerd op eiwit- en vetgehalte en op ziekteverwekkers;
• stremmen – aan de melk worden stremsel en bacterieculturen toegevoegd om de melkzuurgisting op gang te brengen en de melk te laten stollen;
• snijden en verwarmen van de wrongel – de wei wordt van de ontstane wrongel gescheiden en de wrongel wordt in kleine korrels gesneden en vervolgens verwarmd, wat het vochtgehalte en de textuur van de kaas beïnvloedt;
• vormen en persen – de korrels worden in kaasvormen gedaan, waar ze worden geperst om de kaas de juiste vorm en structuur te geven (bijv. blokken, wielen);
• pekelen – het onderdompelen van de kaas in pekel verbetert de houdbaarheid en de smaak;
• rijpen – dit kan van enkele weken tot zelfs vele maanden duren, afhankelijk van de soort. Ongeveer vier weken volstaan voor milde kazen (jonge kaas), 2–7 maanden voor kazen met meer smaak (belegen kaas), ongeveer 10–12 maanden voor oude kaas en meer dan een jaar voor overjarige kaas.

De populairste kaassoorten uit Nederland

Hollandse kazen verschillen in hardheid, vetgehalte en smaakintensiteit. De populairste daarvan zijn Gouda, Edammer, Maasdammer, Leerdammer, Old Amsterdam en Limburgse kaas.

Gouda – een klassieker onder de kazen

De bekendste, Goudse kaas, is een symbool van Nederland. Gouda is goed voor meer dan de helft van de Nederlandse kaasproductie. De kaas kenmerkt zich door een milde smaak, een romige textuur en een brede toepasbaarheid, en daarom domineert Gouda zowel de tafels van consumenten als het assortiment van zuivelbedrijven. Hollandse Gouda is verkrijgbaar in vele varianten – van jong tot lang gerijpt en intens van smaak. Een van de bekendste varianten is Old Amsterdam.

Edammer – licht en delicaat

Edammer 30% en Edammer 40% zijn andere iconische Hollandse kazen. Ze kenmerken zich door een milde, licht nootachtige smaak en een soepele textuur. Door hun lagere vetgehalte worden ze gewaardeerd door consumenten die op zoek zijn naar lichtere kazen.

Maasdammer – kaas met gaten

De unieke Maasdammer onderscheidt zich door grote ogen en een zoete, nootachtige smaak. De karakteristieke gaten in de kaas ontstaan door bacteriën die koolstofdioxide produceren. Maasdammer is een antwoord op de populariteit van Zwitserse kazen van het type Emmentaler, maar behoudt zijn Hollandse eigenheid. Maasdammer is ideaal voor broodjes, ovenschotels en warme gerechten.

Andere Hollandse kazen

Hoewel Nederland vooral wordt geassocieerd met Gouda en Edammer, zijn ook andere kaassoorten het vermelden waard. Voorbeelden zijn Leidse kaas met komijn, de halfharde Leerdammer, de smeerbare Limburger en regionale kaasvarianten.

Ter vergelijking is het ook de moeite waard om te lezen wat cheddar is. Hoewel deze kaas uit Engeland afkomstig is, wordt hij vaak samen met de Hollandse klassiekers aangeboden.

Distributeurs bieden kazen aan in veel handelsvormen die aansluiten bij de eisen van verschillende klanten. Dit kunnen zijn:

• grote blokken van 15-20kg – de populairste optie voor B2B-verkoop;
• wielen met een waslaag – vooral Gouda en Edammer zijn in deze vorm verkrijgbaar;
• plakken in verpakkingen – handig in de retail, voor winkelketens;
• kleine blokjes of geraspte kaas – meestal voor pizzeria’s en producenten van kant-en-klaarmaaltijden.

Hollandse kaas in de handel en de horeca

Kazen uit Nederland worden zowel in de retail als in de horeca gewaardeerd. Gestandaardiseerde kwaliteit, een lange houdbaarheid, een grote verscheidenheid aan smaken en formaten en de beschikbaarheid van de kazen maken het eenvoudig om het assortiment af te stemmen op de behoeften van de internationale markt.

Waarvoor worden Hollandse kazen gebruikt? Bijvoorbeeld voor:

• verkoop van kaas via winkelketens – meestal in de vorm van handig verpakte plakken of kleine stukken;
• kant-en-klaargerechten uit de levensmiddelenindustrie (salades, gemaksvoeding);
• als ingrediënt in pizza’s, ovenschotels, burgers of sauzen – hier is vooral Gouda geschikt, die gelijkmatig smelt;
• catering – als ingrediënt van broodjes, burgers en ontbijtsets (Edammer is hier een populaire keuze vanwege de milde smaak en stabiliteit);
• horeca – voor buffetten, als onderdeel van kaasplanken, op broodjes en in premium salades (hier is bijvoorbeeld Maasdammer goed geschikt).

De kaasmarkt – vooruitzichten voor het bedrijfsleven

In de internationale handel vertegenwoordigen Hollandse kazen een aanzienlijk deel van de zuivelexport – in Nederland wordt jaarlijks meer dan 900.000 ton kaas geproduceerd, waarvan meer dan 70% wordt geëxporteerd. Nederland behoort tot de vijf grootste kaasexporteurs ter wereld (naast Duitsland, Frankrijk, Italië en de VS).

Volgens brancherapporten bedraagt de wereldwijde kaasproductie meer dan 22 miljoen ton per jaar en blijft de kaasmarkt groeien, met prognoses die wijzen op een stijging van ongeveer 2–3% per jaar. Consumenten kiezen graag voor producten van bewezen kwaliteit en bekende herkomst, en Nederlandse merken genieten wereldwijd een uitstekende reputatie.

Van de iconische Goudse kaas en de Edammer tot de karakteristieke Maasdammer: elke soort Hollandse kaas heeft zijn eigen unieke kenmerken en doelgroep. Het opnemen van kaas uit Nederland in het assortiment is daarom een aantrekkelijke richting voor bedrijfsontwikkeling. Door kaas in bulk in te kopen, kunt u de kosten optimaliseren en een stabiele aanvoer garanderen. Foodcom ondersteunt als betrouwbare partner bedrijven bij de keuze van de juiste soorten en zorgt voor tijdige leveringen en een constant hoge productkwaliteit.