Brutomassa – wat is dat?
Het brutogewicht (Engels: gross weight, in metrologische termen: gross mass) is het gewicht van het product inclusief de verpakking. Het is het tegenovergestelde van het nettogewicht, dat alleen het product omvat, en het verschil wordt gevormd door het tarragewicht.
Het begrip moet worden verduidelijkt om aan te geven waarop het betrekking heeft: het brutogewicht van een individuele verpakking heeft een andere waarde dan dat van een verzenddoos, en weer een andere dan dat van een volledige pallet met folie en onderlegmateriaal. In vervoersdocumenten duidt het doorgaans het totale gewicht aan van de zending die klaar is voor transport. In de douaneaangifte wordt het enger gedefinieerd: het is het gewicht van de goederen inclusief verpakking, maar exclusief het transportmateriaal van de vervoerder.
In de B2B-handel vervult het brutogewicht een logistieke functie, geen afrekeningsfunctie – het dient voor het plannen van de laadcapaciteit, het berekenen van de vrachtkosten en het opstellen van vervoersdocumenten, terwijl de prijs betrekking heeft op het nettogewicht. Een levering van 24 ton netto in zakken van 25 kg op pallets weegt bijna 25 ton bruto en dit laatste getal bepaalt of de lading in één transport past.
Veelgestelde vragen
Is het brutogewicht hetzelfde als het toegestane totaalgewicht van het voertuig?
Nee. Het brutogewicht beschrijft de lading, terwijl het toegestane totaalgewicht (DMC) een voertuigparameter is die het eigengewicht van de combinatie, de brandstof, de bestuurder en pas ten slotte de lading omvat.
In Polen en in de meeste EU-lidstaten bedraagt het toegestane totaalgewicht (DMC) van een voertuigcombinatie met ten minste vijf assen 40 ton. Voor intermodaal vervoer gelden uitzonderingen: 42 ton voor een tweassige trekker met een drieassige oplegger en 44 ton voor een drieassige trekker met een tweassige- of drie-assige oplegger, op voorwaarde dat er containers of wissellaadbakken met een lengte tot 45 voet worden vervoerd, en in sommige varianten geldt ook een beperking van de lengte van het wegtraject. Na aftrek van het eigen gewicht van het trekkers-aanhangercombinatie blijft er doorgaans 22-26 ton over voor de lading – en dat is de reële limiet voor het brutogewicht van de zending.
Wat is VGM en voor wie geldt dit?
VGM (Engels: Verified Gross Mass), oftewel het geverifieerde brutogewicht van een container, is een verplichting uit hoofde van het SOLAS-verdrag, die sinds 1 juli 2016 van kracht is. Elke volle exportcontainer moet vóór het laden een vastgestelde en aan de vervoerder doorgegeven geverifieerde brutomassa hebben – zonder deze gegevens wordt de container niet geladen.
Er zijn twee toegestane methoden: het wegen van de geladen container op gekalibreerde apparatuur of het optellen van de massa’s van de lading, pallets, stuwmateriaal en beveiligingsverpakkingen plus het tarragewicht van de container, waarbij de tweede methode een certificering vereist door de bevoegde instantie van het land waar de container is verpakt. De verantwoordelijkheid berust bij de in het cognossement vermelde verlader en blijft bij hem, ook wanneer hij de afhandeling aan een andere partij uitbesteedt. Terminals kunnen steekproefcontroles uitvoeren, en afwijkingen leiden tot aanvullende procedures en kosten.
Waarom is het brutogewicht van invloed op de transportkosten?
Omdat de vervoerder afrekent op basis van het gewicht dat hij daadwerkelijk vervoert, en niet op basis van de inhoud van de zakken. Verpakking, pallets, folie en tussenlagen voegen enkele procenten toe aan het nettogewicht, wat bij een laadvermogenlimiet bepalend is voor het aantal pallets in de oplegger. Dit geldt voor ladingen waarbij het gewicht de beperkende factor is – bij lichte en volumineuze zendingen wordt de afrekening vaak gebaseerd op het berekende gewicht dat wordt afgeleid uit het volume.
Daarom is bij het vergelijken van offertes niet alleen de prijs per kilogram van belang, maar ook de wijze van palletiseren: het aantal zakken per pallet, het type pallet en de hoogte van de laadeenheid. Twee offertes met dezelfde nettoprijs kunnen verschillen in de transportkosten per ton.
In welke documenten wordt het brutogewicht vermeld?
Op de vrachtbrief, waar internationale vervoersvoorschriften het brutogewicht of een anderszins uitgedrukte hoeveelheid goederen vermelden, in de douaneaangifte en bij zeevervoer bovendien in de VGM-verklaring. Deze wordt doorgaans vergezeld van een paklijst – een gebruikelijk document dat voortvloeit uit de praktijk en de eisen van de contractpartij. De verzender heeft het recht om van de vervoerder te verlangen dat het brutogewicht van de zending wordt gecontroleerd.
Afwijkingen tussen de documenten zijn een veelvoorkomende oorzaak van vertragingen bij de inklaring en de ontvangst van de goederen. Het is raadzaam om vóór verzending te controleren of het brutogewicht in alle drie de documenten volgens dezelfde definitie wordt berekend – met name wat betreft pallets en beschermingsmaterialen, die in sommige gevallen wel en in andere gevallen niet bij het brutogewicht worden meegerekend.
