- Johannesbrood is verkrijgbaar in verschillende vormen – als poeder, pasta, siroop of „chocolate chips”.
- Het bevat minder eiwit en vet dan cacao, heeft geen stimulerende stoffen en minder calorieën, en heeft een van nature zoete smaak.
- Johannesbrood zit in diverse soorten dieetproducten en producten voor diabetici of sporters. Het kan in de keuken ook worden gebruikt als vervanger van cacao.
Op zoek naar nieuwe, gezonde versies van vertrouwde en geliefde levensmiddelen kiezen we steeds vaker voor alternatieven. Een daarvan is johannesbrood, een van de producten die een even gezond alternatief voor cacao vormen en dat zowel in de industrie als bij consumenten steeds populairder wordt. Wat is johannesbrood precies? Wat zijn de eigenschappen ervan en in welke gevallen is het het overwegen waard als vervanger van cacao?
Wat is johannesbrood?
Johannesbrood is een poeder dat wordt gewonnen uit de vruchten van de johannesbroodboom, ook bekend als johannesbroodpeul (Ceratonia siliqua), die voornamelijk in het Middellandse Zeegebied groeit. De rijpe vruchten van de boom, in de vorm van peulen, worden gedroogd en gemalen tot een poeder, dat vaak johannesbroodmeel wordt genoemd. Uit de peulen kunnen ook chocoladeachtige stukjes johannesbrood worden verkregen. Het gemalen endosperm van de zaden wordt daarentegen gebruikt voor de productie van johannesbroodpitmeel, dat geen uitgesproken smaak heeft en als technologisch voedingsadditief dient om producten te verdikken.
Eigenschappen van johannesbrood
Johannesbrood kan de vorm hebben van poeder, stukjes die lijken op chocolade-„chips”, pasta, siroop of gedroogde vruchten. Johannesbrood is ongetwijfeld een voedingsingrediënt dat gunstig is voor onze gezondheid. Het is een uitstekende bron van voedingsvezels, die het spijsverteringsstelsel ondersteunen en helpen de bloedsuikerspiegel te reguleren. Het bevat ook talrijke polyfenolen – verbindingen met antioxiderende eigenschappen – evenals mineralen (calcium, magnesium, kalium, ijzer) en vitamines, vooral uit de B-groep, die essentieel zijn voor de goede werking van het zenuwstelsel.
Johannesbrood is van nature zoet – de zoetkracht wordt geschat op ⅓-½ van die van suiker. Het is daarom een ideaal ingrediënt voor suikervrije desserts, bakkerijproducten, smoothies of snacks. In vergelijking met cacao bevat johannesbrood ook aanzienlijk minder vet. Bedrijven zoals Foodcom S.A., dat gespecialiseerd is in de levering van grondstoffen en halffabricaten aan de voedingsmiddelenindustrie, bieden johannesbrood aan als steeds populairder alternatief ingrediënt voor cacao.
Johannesbrood en cacao – overeenkomsten en verschillen
Zowel johannesbrood als cacao worden gebruikt als ingrediënt in chocoladeproducten, desserts en dranken. Hun uiterlijk en toepassing zijn vergelijkbaar, maar qua eigenschappen verschillen ze aanzienlijk.
Gealkaliseerde en niet-gealkaliseerde cacao bevatten, in tegenstelling tot johannesbrood, stimulerende stoffen in de vorm van cafeïne en theobromine. Deze stoffen komen in johannesbrood niet voor, waardoor het veilig is voor zwangere vrouwen of kinderen, die de stimulerende eigenschappen van klassieke cacao beter kunnen vermijden.
De smaak van cacao is vrij bitter en intens, en in recepten met cacao wordt meestal suiker of een andere zoetstof toegevoegd. Johannesbrood heeft daarentegen een van nature zoete, karamelachtige nasmaak, zodat het op zichzelf kan worden gebruikt zonder extra zoetstof om bitterheid te verzachten. Samen met het lagere vetgehalte dan cacao maakt dit johannesbrood uiterst aantrekkelijk voor fabrikanten van gezonde functionele levensmiddelen.
Wat de voedingswaarde betreft, zijn zowel cacao als johannesbrood producten die stoffen bevatten die gunstig zijn voor de gezondheid. Cacao bevat meer eiwit, kalium en magnesium dan johannesbrood, terwijl johannesbrood rijker is aan calcium. Het bevat bovendien half zoveel calorieën als cacao en minder vet, waaronder verzadigd vet. Beide producten bevatten grote hoeveelheden antioxidanten, die de bloedvaten beschermen en ontstekingen in het lichaam tegengaan.
Toepassingen van johannesbrood – in de industrie en in de keuken
Johannesbrood is een product met een rijke traditie. In het Middellandse Zeegebied wordt de plant al vele jaren gebruikt als zoet- en smaakstof, voor de productie van zoete siroop of traditionele snacks. Hij werd ook gebruikt als diervoeder en als sierplant. Waar wordt johannesbrood tegenwoordig gebruikt?
Voedingsmiddelenindustrie
Johannesbrood wordt in zijn verschillende vormen gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie, onder meer in:
- repen
- plantaardige dranken,
- bakkerijproducten,
- dieetsnacks,
- toppings,
- ijs.
Vanwege zijn stabiliserende eigenschappen wordt johannesbroodpitmeel soms gebruikt als voedingsadditief – een natuurlijk verdikkingsmiddel, bijvoorbeeld in jam en gelei.
Johannesbrood is vooral aantrekkelijk voor consumenten die cafeïne niet verdragen of vermijden. Door de lage energetische waarde, de lage glykemische index en het lage vetgehalte is johannesbrood een goed product voor mensen die op hun gewicht letten en voor diabetici. Het bevat geen gluten of lactose en is daardoor ook een goed alternatief voor allergiepatiënten – vooral voor mensen die allergisch zijn voor cacaoproducten. Houd bij de keuze voor johannesbrood echter rekening met de van nature zoete smaak: gebruik bij vervanging van cacao dezelfde hoeveelheid johannesbrood, maar minder zoetstof.
Diervoederindustrie
Johannesbrood en johannesbroodpitmeel worden soms ook gebruikt bij de productie van diervoeder. Johannesbrood wordt zowel gebruikt voor de productie van energierijk voer voor landbouwhuisdieren, vooral herkauwers, als voor hondenvoer in blik en hondensnacks.
Overige toepassingen
Johannesbrood wordt niet alleen in levensmiddelen gebruikt, maar ook in de cosmetische, sigaretten- en zelfs papierindustrie. Johannesbroodpeulen worden soms ook gebruikt voor de productie van zoete likeuren of alcoholische likeuren, en als alternatief voor koffie.
Johannesbrood is niet alleen een trendy superfood, maar vooral nog een gezond alternatief voor cacao, dat zowel in de thuiskeuken als in de voedingsmiddelenindustrie wordt gebruikt. Dankzij zijn unieke eigenschappen wordt johannesbrood steeds vaker een ingrediënt van dieet-, functionele en gezondheidsbevorderende producten.
