pH-waarde – wat is dat?
De pH-waarde geeft aan of een bepaald milieu zuur, neutraal of basisch is. Het is een logaritmische grootheid die verband houdt met de activiteit van waterstofionen in een oplossing. Hoe lager de pH-waarde, hoe zuurder het milieu is, terwijl hogere waarden wijzen op een basischer karakter.
In de voedingsmiddelen-, diervoeder- en industriële sector is de pH-waarde een parameter die wordt gebruikt voor het karakteriseren van grondstoffen, het controleren van processen en het beoordelen van eindproducten. Afhankelijk van het product kan deze onder meer van belang zijn voor het verloop van technologische processen, fermentatie en de groeimogelijkheden van micro-organismen.
De pH-waarde kan worden bepaald met behulp van potentometrische methoden, meestal met een pH-meter en een geschikte elektrode. De exacte meetprocedure is afhankelijk van het te onderzoeken materiaal en de toegepaste methode. In de B2B-handel kan de pH-waarde een van de parameters zijn die in de productspecificatie zijn vastgelegd en een criterium vormen voor de beoordeling van de conformiteit van de geleverde grondstof.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen de verschillende pH-waarden?
In principe geldt voor waterige oplossingen bij een temperatuur van ongeveer 25 °C dat waarden onder de 7 wijzen op een zuur milieu, pH 7 overeenkomt met een neutrale reactie en waarden boven de 7 op een basisch milieu. De neutrale pH-waarde kan variëren naargelang de temperatuur.
De pH-schaal is logaritmisch. Dit betekent dat een verandering van één pH-eenheid overeenkomt met een tienvoudige verandering in de activiteit van waterstofionen. Een stijging van de pH met één eenheid betekent dat de activiteit van deze ionen ongeveer tien keer kleiner is, terwijl een daling betekent dat deze activiteit ongeveer tien keer groter is.
Hoe wordt de pH van een product gemeten?
Een van de basismethoden is de potentiometrische meting met behulp van een pH-meter en een elektrode die gevoelig is voor de activiteit van waterstofionen. Vóór de meting wordt het apparaat gekalibreerd met behulp van geschikte standaardoplossingen.
De wijze van monstervoorbereiding en de testomstandigheden zijn afhankelijk van het soort product en de toegepaste methode. Om deze reden is het bij het vergelijken van resultaten raadzaam na te gaan volgens welke procedure de bepaling is uitgevoerd.
Wat is het verschil tussen de pH-waarde en de titratieve zuurgraad?
De pH-waarde en de titratiezuurgraad beschrijven verschillende eigenschappen van het product. De pH-waarde houdt verband met de activiteit van waterstofionen, terwijl de titratiezuurgraad de hoeveelheid base aangeeft die nodig is om een vastgesteld eindpunt te bereiken tijdens de titratie.
Twee producten kunnen dus een vergelijkbare pH-waarde hebben, maar verschillen in titratiezuurgraad. Deze parameters mogen niet als onderling uitwisselbaar worden beschouwd.
Betekent een lage pH-waarde dat het product microbiologisch veilig is?
Nee. De pH-waarde is een van de factoren die van invloed zijn op de groeimogelijkheden van micro-organismen, maar de veiligheid van het product hangt onder andere ook af van de wateractiviteit, de temperatuur, de verwerkingswijze en de opslagomstandigheden.
Voor bepaalde categorieën levensmiddelen schrijven voorschriften of normen specifieke pH-waarden voor, maar er bestaat geen universele waarde die de veiligheid van alle levensmiddelen garandeert.
Waarom is de pH-waarde van belang in de B2B-handel?
De pH-waarde kan een van de parameters zijn die in de specificatie van een grondstof of product zijn vastgelegd. Een afnemer kan bijvoorbeeld een aanvaardbaar pH-bereik vaststellen, waarna het testresultaat wordt gebruikt om te beoordelen of de geleverde goederen aan de eisen voldoen.
Bij het vergelijken van de resultaten dient ook rekening te worden gehouden met de gebruikte meetmethode en de testomstandigheden, met name wanneer de pH-waarde een essentieel kwalitatief of technologisch criterium vormt.
